luat doanh nghiep | thanh lap doanh nghiep

Lao Động số 64 Ngày 23/03/2010 Cập nhật:

(LĐ) - Sau 16 năm thực hiện chính sách BHXH và 3 năm thực hiện Luật BHXH, khái niệm “quan hệ dân sự 3 bên” và áp dụng chế tài bằng pháp Luật hành chính đối với vi phạm về BHXH đã trở nên bất cập.

Chiếm đoạt tiền bảo hiểm xã hội (BHXH) của người lao động phải giải quyết bằng pháp Luật hình sự - đó là kết luận tại buổi giám sát của Quốc hội về thực hiện chính sách BHXH tại TPHCM sáng 22.3.

Chủ trì buổi giám sát có Phó Chủ nhiệm Uỷ ban các Vấn đề xã hội của QH Đặng Như Lợi; Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch HĐND TPHCM Phạm Phương Thảo; cùng các thành viên trong Đoàn Đại biểu QH TPHCM và HĐND TPHCM. Đối tượng “bị” giám sát không chỉ là cơ quan BHXH, mà còn có Sở LĐTBXH và LĐLĐ TPHCM, bởi đây là 2 cơ quan liên quan trực tiếp đến chính sách lớn của tất cả CNVC-LĐ làm công hưởng lương, thậm chí kể cả chủ DN. Qua báo cáo của 3 cơ quan “bị” giám sát cho thấy: Năm 2009, TPHCM có 1,48 triệu NLĐ tham gia BHXH bắt buộc, thu gần 7.000 tỉ đồng. Thế nhưng, BH tự nguyện trong năm 2008 chỉ có 570 người tham gia, thu chưa đầy 2 tỉ đồng; năm 2009 có 1.258 người tham gia, thu 4,7 tỉ đồng, có nghĩa thất bại. Riêng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), năm 2009 thu 611 tỉ đồng từ 1,35 triệu NLĐ; trong tháng 1 và 2.2010 có 1.574 NLĐ hưởng BHTN với số tiền 2,1 tỉ đồng. Dự kiến tới đây, số NLĐ hưởng BHTN sẽ diễn ra trên quy mô lớn mặc dù “cung” về lao động thiếu trầm trọng so với “cầu”, bởi NLĐ thất nghiệp “ảo” nhằm tìm cách hưởng BHTN. Điều làm cả 3 cơ quan “bị” giám sát “đau đầu” hơn cả là, theo quy định hằng tháng, NSDLĐ trích 7% số tiền lương của NLĐ để đóng BHXH, BHYT, BHTN. Mặc dù số tiền trên luôn được trích kịp thời, đầy đủ, công khai, nhưng không ít NSDLĐ không nộp cho cơ quan BHXH. Tính đến đầu tháng 3.2010 đã có 124 DN nợ từ 3 tháng trở lên số tiền 42,4 tỉ đồng của 2.898 NLĐ; 40 DN nợ từ 6 tháng trở lên gần 18 tỉ đồng của 8.734 NLĐ. Ngoài ra, nhiều DN “cuỗm” luôn tiền BHXH đã thu của hàng chục ngàn NLĐ. Giám đốc BHXH TPHCM Cao Văn Sang than: Mức xử phạt vi phạm hành chính quá nhẹ, phải bằng 20% tỉ lệ vi phạm và cao nhất là 500 triệu đồng mới tạm đủ sức răn đe. Còn đối với các DN trây ỳ, việc khởi kiện tại TA khá hiệu quả thì đang bị Ban soạn thảo sửa đổi bổ sung BLLĐ ngăn cản bằng cách bỏ đi khoản 2 Điều 151 BLLĐ. Theo Phó Chánh án TAND TPHCM Huỳnh Ngọc Anh: Tính đến hết tháng 2.2010, các cấp Tòa TPHCM đã thụ lý 129 vụ kiện đòi nợ BHXH,  giải quyết  được 118 vụ, còn 11 vụ đang hòa giải. Tuy nhiên, việc xét xử như trên là kết quả của “đòi nợ chính đáng”, còn thực tế quan hệ BHXH là “quan hệ hành chính”,  lẽ ra các quyết định của Thanh tra lao động về xử phạt và buộc DN nộp BHXH phải được cưỡng chế hành chính mới đúng. Giám đốc Sở LĐTBXH Lê Thành Tâm cũng khẳng định: Thanh tra lao động đã kiểm tra 1000 DN, riêng tiền xử phạt trên 4 tỉ đồng cũng chỉ mới thu được một phần, vì không cơ quan nào cưỡng chế hành chính buộc DN nộp BHXH. Phó Chủ tịch LĐLĐ TPHCM Trương Lâm Danh cho rằng: Người đại diện theo pháp Luật của DN thu BHXH của NLĐ mà không nộp cho cơ quan BHXH là có hành vi “công nhiên chiếm đoạt tài sản” quy định tại Điều 137 Bộ Luật Hình sự - thuộc 1 trong 13 tội của nhóm tội phạm xâm phạm quyền sở hữu – vì tài sản thuộc sở hữu công dân bao gồm cả thu nhập hợp pháp (tiền lương là thu nhập hợp pháp). Về dấu hiệu pháp lý, đặc trưng cơ bản của tội “công nhiên chiếm đoạt tài sản” khác với tội “trộm cắp tài sản (lén lút)” ở chỗ: NSDLĐ trích lương NLĐ một cách công khai (tức “công nhiên”) rồi không nộp cho cơ quan BHXH, trong khi chủ tài sản là NLĐ không có điều kiện ngăn cản. Do vậy, NSDLĐ cũng không cần và không có ý định dùng bất cứ thủ đoạn nào để đối phó với chủ tài sản như dùng vũ lực, hay đe doạ dùng vũ lực, hoặc uy hiếp tinh thần, hoặc nhanh chóng chiếm đoạt và nhanh chóng tẩu thoát... như ở các tội phạm khác. Tại buổi giám sát, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban các Vấn đề xã hội của QH Đặng Như Lợi chia sẻ: Chúng ta cần kiến nghị thu BHXH theo hệ thống ngành thuế, rồi chuyển sang tài khoản của BHXH để thực hiện chính sách cho NLĐ. Có như thế mới thu đúng, thu đủ và xử lý được hình sự về hành vi chiếm đoạt BHXH như trốn thuế.

Dương Minh Đức

Theo Báo Lao Động