luat doanh nghiep | thanh lap doanh nghiep

Lao Động số 69 Ngày 29/03/2010 Cập nhật:

(LĐ) - Chỉ trong vòng 2 tháng, từ 5.5.2010 (khi Nghị định 25 về chuyển đổi Cty nhà nước thành Cty TNHH một thành viên có hiệu lực), đến ngày - 1.7.2010 (thời điểm tất cả các Cty nhà nước phải chuyển đổi theo Luật DN) là quá ngắn so với quy mô gần 1.500 Doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) phải chuyển đổi.

Dẫu những người làm Luật cũng như các cơ quan nhà nước đang "lên dây cót", thì điều đó cũng không có nghĩa DN sẽ hoàn thành đúng thời hạn, bởi việc chuyển đổi cần đi vào thực chất, chứ không chỉ là "thay tên, đổi họ".

Nhiều quy định mới Theo ông Trần Tiến Cường - Trưởng ban Nghiên cứu cải cách và phát triển DN (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư - CIEM), NĐ 25 được ban hành có nhiều quy định chặt chẽ hơn so với NĐ 95 được ban hành từ năm 2006.

Cụ thể, NĐ 25 bổ sung thêm đối tượng DN sẽ chuyển đổi thành Cty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu, như TCty nhà nước; Cty mẹ của tập đoàn kinh tế nhà nước; Cty mẹ trong trong mô hình Cty mẹ - Cty con; TCty thuộc tập đoàn kinh tế nhà nước; Cty nông nghiệp; Cty lâm nghiệp; các nông, lâm trường quốc doanh... Các Cty chuyển đổi cũng không phải đáp ứng quy định về mức vốn điều lệ khi chuyển đổi như ở NĐ 95 (tối thiểu là 30 tỉ đồng). Các bước làm thủ tục chuyển đổi cũng đơn giản hơn khá nhiều, thậm chí với các DN thuộc diện cổ phần hoá (CPH) mà chưa kịp thực hiện trước ngày 1.7.2010 còn có thể bỏ qua khâu xử lý tài chính và lao động dôi dư với mục đích chuyển đổi thành Cty TNHH một thành viên sẽ xử lý một thể. “Quy định như vậy là để DN có thời gian và điều kiện để làm thủ tục chuyển đổi nhanh chóng, khẩn trương, không tạo thêm vướng mắc kéo dài quá trình chuyển đổi. Hơn nữa, đối với lao động dôi dư luôn là khâu khó xử lý nhất thì DN cần sắp xếp hợp lý và chỉ phải làm một lần”, ông Cường nói. Vấn đề quan trọng nhất mà NĐ 25 tới đây quy định là việc tổ chức quản lý Cty TNHH một thành viên sau chuyển đổi (quy định này NĐ 95 không đề cập). Trong NĐ 25 có hẳn hai chương quy định về “Tổ chức quản lý Cty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu” và “Quản lý, giám sát của chủ sở hữu đối với Cty TNHH một thành viên”. Trong đó, tổ chức quản lý Cty sẽ theo 2 mô hình: mô hình Hội đồng thành viên và mô hình Chủ tịch Cty, quy định rõ quyền hạn và nghĩa vụ của các thành viên và của Chủ tịch Cty, đảm bảo quyền đi đôi với trách nhiệm quản lý phần vốn nhà nước mà mình được giao sở hữu. Ngoài ra, còn có quy định chế độ giám sát của chủ sở hữu nhà nước được Thủ tướng uỷ quyền, phân cấp quản lý Cty. Về vấn đề này, ông Hà Văn Hiền - Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội khá đồng tình. Ông cho rằng, đây chính là kiến nghị mà UB thường vụ QH yêu cầu Chính phủ cần có một cơ quan được giao chủ sở hữu vốn nhà nước tại DN, tránh tình trạng các cơ quan quản lý nhà nước không đuợc giao thực hiện chức năng chủ sở hữu vẫn trực tiếp can thiệp quá sâu vào hoạt động sản xuất kinh doanh của Cty.

Chuyển đổi DN phải đi vào thực chất Trước sức ép về tiến độ thời gian, đã có không ít ý kiến băn khoăn về quá trình chuyển đổi chẳng qua chỉ là việc “thay tên, đổi họ”. Vấn đề mấu chốt là chất lượng sau chuyển đổi phải tạo được chuyển biến về chất trong điều hành DN, thì việc chuyển DN sang hoạt động theo Luật Doanh nghiệp mới thực sự có ý nghĩa.

Theo Luật sư Trần Hữu Huỳnh - Trưởng ban Pháp chế - Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI), dù chuyển đổi DN dưới hình thức nào (Cty TNHH nhà nước một thành viên hay CPH DN) thì vấn đề cuối cùng vẫn là hiệu quả hoạt động của DN, là tăng quyền chủ động cho DN để DN tự quyết định và tự chịu trách nhiệm trước Nhà nước các vấn đề thuộc hoạt động sản xuất kinh doanh, cơ quan nhà nước không quyết thay DN. Thực tế, trước khi chuyển đổi do chưa rõ ràng về cơ quan chủ quản và chủ sở hữu DN nên dẫn đến nhiều chồng chéo, làm giảm hiệu quả hoạt động của DN. Luật gia Vũ Xuân Tiền, người từng có thời gian nghiên cứu về Luật DN cho rằng, vấn đề không nằm ở chỗ chuyển đổi nhanh hay chậm đối với các Cty TNHH nhà nước 100% vốn hay nắm chi phối. Điều này còn liên quan mật thiết đến tiến độ CPH DNNN thời gian qua diễn ra khá ì ạch. Việc chuyển đổi DNNN thực tế sẽ có nhiều lý do để chậm chễ: Thứ nhất, Nhà nước vẫn chưa quy định cụ thể thành tiêu chí những ngành, lĩnh vực, địa bàn nhà nước nắm giữ 100% vốn; Thứ hai, thị trường CK giảm sâu cũng khiến ít DN mặn mà với CPH, cố tình trì hoãn để kéo dài quá trình CPH; Thứ ba, quy mô của các DN được tiến hành CPH ngày càng lớn hơn, cơ cấu tổ chức và quan hệ phức tạp hơn hoặc DN có tình hình tài chính không lành mạnh, chờ kết luận thanh tra, xử lý khiếu nại, tố cáo, di dời trụ sở... nên cần thực hiện thận trọng và mất nhiều thời gian hơn. Thứ tư, một số bộ, UBND cấp tỉnh, tập đoàn và TCty Nhà nước thiếu chương trình, kế hoạch cụ thể, chưa quan tâm đúng mức và sâu sát trong chỉ đạo thực hiện, cùng với việc thiếu sự phối hợp đồng bộ, kịp thời giữa các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trong chỉ đạo và xử lý các vướng mắc, nhất là các vướng mắc về tài chính, đất đai...

Hồng Quân

Theo Lao Động